Transparant

Gritstralen is een wonderbaarlijk mooie methode om een oud en geroest (stalen) voorwerp weer in oude glorie te herstellen. In zeer korte tijd wordt al het vuil, roest tot in de kleinste hoekjes van het oppervlak verwijderd en ontstaat een perfect uitgangspunt voor het aanbrengen van nieuwe verflagen.

Voor het stralen van zachte metalen als aluminium en zink legeringen (o.a. carburateurs) is gritstralen geen goede oplossing. Het product kan er volledig door vernield worden. In dit geval moet de toevlucht gezocht worden in het glasparelen.
Het aardige van gritstralen is dat dit binnen het bereik ligt van iedereen die met restauratie bezig is. De enig beperkende factor is de capaciteit van de compressor. Wat heb je er voor nodig:

  • Een straalcabine; voor de mogelijkheden m.b.t. de straalcabine zie de aparte beschrijving.
  • Een compressor; Idealiter is bij het stralen een constante druk van 10 bar nodig. Om dit te bereiken is een grote compressor van 8 á 10 kW (uiteraard op krachtstroom) nodig. Deze compressor is meestal niet voorhanden. Bij een compressor van 4 kW (nog steeds krachtstroom)  kun je met 6 bar continue stralen. Als vuil echt hardnekkig is dan moet je de compressor volledig op druk laten komen en dan pas gaan stralen. Bij een 220 V compressor (dubbel zuiger) is een maximaal vermogen van 2 kW mogelijk. Dit is het absolute minimum om te kunnen stralen. Het is daarbij niet mogelijk continue te blijven stralen. Je zult tussentijds de compressor de gelegenheid moeten geven de druk weer op te bouwen. Dit vertraagt uiteraard de snelheid van het stralen, maar het gaat wel.
  • Een gritstraal pistool; Deze pistolen zijn in alle prijsklassen te koop. De bepalende factor voor de prijs is de straalmond. Bij goedkope straalpistolen is deze van eenvoudig staal en daarmee binnen de kortste keren versleten. Er zijn m.b.t. spuitmond twee goede mogelijkheden: van keramiek of hardmetaal. Beide materialen hebben een lange standtijd.  Bespaar niet op het gritstraal pistool. Het plezier in het stralen hangt daarvan af.

 Een keramische spuitmond

 Een professionele spuit met hardmetalen spuitmond

  • Een onderdeel van het gritstraalpistool is de aanzuigbuis. Bij de goedkope straalpistolen wordt de aanzuigbuis gewoon in een emmer met grit gestoken en klaar is kees. Jammer dan. Veelal werkt het slecht. Essentieel voor de goede aanzuiging van grit is het aanzuigen van lucht!!! Doordat het pistool lucht aanzuigt wordt de grit in deze lucht meegenomen. Het grit krijgt de benodigde snelheid in deze lucht. Bij het uitblazen wordt dan de snelheid nog vergroot. Als er te weinig lucht kan worden aangezogen komt er te weinig grit en het grit dat toch nog komt heeft een te lage snelheid. Dus: geen lucht, geen grit. Het beste is om een speciale grit/lucht toevoerunit te kopen/maken.
  •  Een effectieve stofafzuiging is een absolute voorwaarde bij het gritstralen. Het stof moet daarbij afgezogen worden en niet het goede grit. Als er niet wordt afgezogen zie je niets meer van het onderdeel dat gestraald wordt. Bovendien vervuilt het grit met deze fijne stof. De straalwerking gaat daarmee verloren. Door de hoeveelheid stof als het ware te regelen (via de mate van afzuiging) kan de agressiviteit van het grit worden beïnvloed. Nieuw grit straalt hard maar geeft een ruw oppervlak, zeker op zachtere materialen als aluminium. Grit met een grote hoeveelheid stof straalt minder hard maar geeft wel een gladder oppervlak.
  • Een gewone stofzuiger is meestal geen goede oplossing omdat de stofzak binnen de kortste keren vol komt te zitten.
    Voor een beschrijving van een goede stofafzuiger zie dit de aparte beschrijving.
  • Straalgrit; Dit is bij de goede gereedschapshandel te koop en kost € 15 tot € 20 per zak van 25 kg. Om te beginnen is een zak of vier nodig. Laatst vond ik bij Cranebroek zakken met grit voor € 6,95!
  • Handschoenen; Voor grotere onderdelen zijn handschoenen met mouwen handig en nuttig. Deze handschoenen zijn in het algemeen dik en geven geen gevoel in de vingers. Bij het stralen van kleine onderdelen (zoals bouten en moeren )is het handiger huishoud handschoenen aan te trekken. Een nadeel is wel dat je er relatief snel doorheen straalt.
  • Door het stralen van een product kan er statische elektriciteit ontstaan. Deze ontlaad zich vaak via de handschoenen. Deze prikkelende sensatie is niet fijn. Door een massadraad aan te leggen die aan het product geklipt kan worden wordt dit probleem opgelost.

Tips bij het gritstralen

  • Verwijder overtollig vuil, olie, tectyl etc. van het product; bedenk dat alle vuil dat er op zit in het grit terecht komt.
  • Als op het te stralen object resten aanwezig zijn van zachte producten als tectyl, lijm, rubber etc. zijn  deze niet schoon te stralen. Het grit wordt gewoon “teruggekaatst”. Deze producten moeten eerst mechanisch of chemisch worden verwijderd.
  • Als je met een afzuiging werkt waarbij de afgevoerde lucht ongefilterd naar buiten wordt geblazen zorg er dan voor dat je van de stof alleen zelf last hebt en niet je omgeving zoals je buren!
  • Het gebruik van kunststof in het gritstraal systeem kan leiden tot statische elektriciteit. Deze elektriciteit zoekt zijn weg naar de aarde en is vaak te voelen door de handschoen heen. Er is zelfs een (stof)ontploffingsgevaar. Als dit probleem optreedt zorg dan voor een goede aarde van de straalcabine en evt. ook het proefstuk
  • Delen van een product die niet gestraald mogen worden kunnen eenvoudig met tape worden afgedekt. Als je er maar niet te lang op straalt blijft de tape heel en het onderliggende materiaal beschermd.
  • Grit komt overal in te zitten!!! Bij het stralen wordt het grit overal ingeblazen. Denk niet dat je dit kunt tegenhouden. Dit betekent dat een object volledig gedemonteerd moet worden. Lagers etc moeten worden verwijderd. Kleine gaatjes moeten worden afgedopt met b.v. plastic of houten kapjes.
  • Het inademen van het straalstof is niet goed voor de gezondheid. Als er onverhoopt stof in jouw omgeving komt gebruik dan een stofmasker bij het stralen!

Glasparelen is het luxe paard bij het stralen
Glasparelen is als aanvulling op het gritstralen ideaal. Vooral bij zachtere producten van aluminium, koper, zink is dit de enige mogelijkheid. Glasparelen leidt tot een zijdeglans op het oppervlak. Een geglasparelde carburateur is weer als nieuw

Het carburateurhuis na het glasparelen

Er zijn tegenwoordig aardige kleine straalcabines te koop voor nog geen € 100,00. Voor het glasparelen zijn deze ideaal.

Tips bij het glasparelen:

  • Werk met glas met een korrelgrootte van 0,03 mm
  • De maximale en goede werkdruk bij glas is 4 bar; bij een hogere druk kunnen de glasparels bij het botsen tegen het oppervlak breken.
  • Werk schoon; zorg er voor dat het glas alleen wordt gebruikt om de laatste reiniging te doen en het oppervlak te voorzien van een egaal uiterlijk. Op deze manier blijft het glas in een goede conditie.
  • Bij de kleine straalcabines kun je een stofzuiger gebruiken als afzuiger (eerst door filter).
Transparant